Islamabad- zaterdag- ,
Abdul Qadeer Khan Pakistans atoomheld die deze week een bekentenis aflegde
en het boetekleed aantrok wegens nucleaire smokkel, heeft altijd geloofd
dat hij een heilige missie had.
Dat liet de nu 67-jarige ingenieur in 2001, daags na de aanslag van
11 september, weten in een interview met de Telegraaf.
Khan toen: 'Ik ontken alle betrokkenheid bij de uitvoer van atoomgeheimen
naar landen als Irak, Iran of Noord Korea. Het ging mij erom Pakistan
op de nucleaire wereldkaart te zetten.
Dat is gelukt en daar ben ik trots op. Met dank aan Nederland! Toen
kon niemand mij iets maken en dat zal nooit veranderen. Allah zorgt
voor mij'.
Nu Khan heeft toegegeven dat hij technologie aan Iran, Libië en
Noord-Korea leverde middels zijn uranium verrijkingsfabriek Khan Research
Laboratories. De beruchte atoomgeleerde werd volgens Amerikaanse inlichtingendiensten
geholpen door drie Duitsers en een Nederlander ir. Henk S. - al jaren
lang een vertrouweling van Khan.
Omstreden leveranties
S. die in Delft afstudeerde op lastechnologie, is genoemd als een van
de tussenpersonen in het wereldwijde netwerk van Khan. Onder leiding
van de Pakistaan zijn tussen 1989 en 1991 nucleaire wapenontwerpen,
tekeningen en onderdelen geleverd aan de islamitische republiek Iran.
De omstreden leveranties aan Libië en Noord-Korea vonden plaats
tussen 1991 en 2000.
Henk S. woonachtig in Sint Pancras, reageert deze week woedend als we
hem naar zijn relatie met Khan vragen. Ík geef geen interviews,
wat denkt u wel niet!' schreeuwt de vermeende vazal van de Pakistaan
vanuit de woonkamer van zijn futuristische villa in Noord-Holland voor
hij het gesprek abrupt beëindigt. Een dag later wordt de 60-jarige
zakenman S afgeschermd door zijn echtgenote, die laat weten dat de zakenman
annex wetenschapper gen enkel commentaar wenst te geven op de affaire.
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) onderzoekt de
transactie waarbij S. betrokken zou zijn. De AIVD werkt daarbij nauw
samen met het Internationale Atoomenergie Agentschap (IAEA), de organisatie
die de tentakels van Khan heeft blootgelegd. Volgens IAEA-topman Mohammed
el-Baradei is het gevaar van een kernoorlog nog nooit zo groot geweest
als nu. Hij deed de schokkende uitspraken eind januari in een vraaggesprek
met het Duitse weekblad Der Spiegel. Baradei verwees naar de groeiende
nucleaire zwarte markt en zei dat in samenwerking met Pakistan werd
gewerkt aan het opsporen van een complexe onderwereld - het lijkt een
James Bond scenario met als kwade genius dr. Khan in Islamabad.
We spraken Abdul Khan destijds aan Hillside Road 206, waar hij in de
chique buitenwijk E7 een riante villa bewoont. Met uitzicht op de diepblauwe
Marsalla bergen en vlakbij de enorme
Faisel Moskee. Daar leeft Khan nog steeds met zijn Nederlandse vrouw
Henny Donkers. Decennia lang genoot hij er van de geneugten van het
aardse bestaan; op zijn oprit pronkten twee klassieke Jaguars en het
was in de buurt geen geheim dat Khan op besloten avonden in het alcoholvrije
Pakistan de duurste flessen Chivas- Regal wiskey en champagne schonk.
Toch lijkt de voorspoed van de man die in de jaren zeventig bij UNC
Almelo het geheime procédé rond de uraniumverrijking -
de ultra centrifuges wist te ontvreemden en daarmee Pakistan aan het
atoomwapen hielp, voorbij. President Perves Musharraf heeft onlangs
de val van Khan ingeluid door zijn onschendbaarheid op te heffen. De
mondaine wetenschapper is al zijn privileges kwijt en tevens is hij
niet langer top-adviseur van de regering. De Pakistaanse president zou
Khan afgelopen week zelfs persoonlijk hebben ondervraagd.
Musharraf en consorten maken zich onder het volk niet populair met hun
maatregelen. Want ingenieur Khan is een nationale held, populairder
dan de captain van het nationale cricketteam en geliefder dan de president.
Om die reden werd afgelopen week in Islamabad massaal gedemonstreerd
tegen de behandeling van de ingenieur die wordt bewierookt als 'de vader
van de islamitische atoombom'.
Khan zorgde ervoor, zo denkt heel Pakistan, dat aartsrivaal India een
toontje lager ging zingen nadat zijn fabriek de allesverwoestende lading
leverde voor nucleaire koppen van de Ghauri- en Shaheen-rakketten die
op New Dehli, Madras en Bombay staan gericht. Khan: 'Zonder die wapens
was mij land opgeslokt door India, waren wij nu slaven van de Indiërs.
Liever een nucleaire veldslag dan dat'.
Frits Veerman, de technicus die destijds in Almelo de rechterhand was
van Khan en hem ongewild hielp bij het verkrijgen van de UCN geheimen,
is niet verbaasd over de bekentenissen van zijn voormalige baas. Vorig
jaar, aan de vooravond van de Tweede Golfoorlog, verklaarde Veerman
al in deze krant: "Khan verkocht de blauwdrukken van de centrifuges
door aan Irak, Libië en Noord-Korea. Al die landen zijn hard op
weg een atoommacht te worden dankzij Abdul". Frits Veerman lijkt
een vooruitziende blik te hebben gehad, nu ook de Pakistaanse machthebbers
hun grote held hebben laten vallen."Ik heb geen greintje medelijden
met Abdul", aldus Veerman. "Deze briljante wetenschapper heeft
met zijn misdaden de wereld aan de rand van een nucleaire ramp gebracht.
Ik werd destijds slachtoffer door hem ongewild te helpen het UCN-geheim
naar Pakistan te exporteren. Nu blijkt hij inderdaad Noord-Korea en
Iran het procédé rond de ultracentrifuges te hebben geleverd,
zoals ik al vermoedde. Hij verdient wat mij betreft de zwaarste gevangenisstraf,
levenslang. En Henk S. was destijds al zijn bondgenoot in het kwaad.
Ik meen dat Khan hem met 2,5 miljoen gulden beloonde. S. heeft moeten
brommen voor de smokkel van strategische onderdelen richting Islamabad.
Daarna is hij gewoon verder gegaan."
|
Sfinx uit Sint Pancras' meegesleept
in val gewiekste Pakistaanse spion?
S. wordt omschreven als een excentrieke, maar handige man. Wetenschapsjournalist
Henk Wolzak uit Amsterdam leerde 'de sfinx uit Sint Pancras' enkele
jaren geleden kennen en zegt: "Henk heeft het hoog in de
bol. Zijn grote droom is de creatie van een eiland in de Noordzee
inclusief windmolens en tunnels om daarop een internationale luchthaven
te bouwen".
De op de Veluwe geboren S. wilde aanvankelijk piloot worden, maar
werd daarvoor afgekeurd. Hij besloot in Delft vliegtuigbouwkunde
te studeren, stapte later over op metaalkunde en haalde uiteindelijk
een graad in lastechnologie. In Delft raakte hij bevriend met
Khan. Toen de Pakistaan later bij een onderdeel van UCN aan de
slag ging, nodigde hij S. regelmatig uit voor bezoekjes aan de
fabriek, waar hij de hand wist te leggen op de ultracentrifugegeheimen.
|
door Joost de Haas
en
Charles Sanders
|
Zwarte lijst
S. raakte steeds dieper verzeild in de megalomane wereld van Khan en
werd een graag geziene gast in Pakistan war Khan met de blauwdrukken
uit Nederland de basis legde voor het atoomwapenprogramma van Islamabad.
"Henk leverde allerlei materialen aan Pakistan, zoals aluminium,
diverse soorten staal en elektronica," zegt Wolzak. 'Al deze artikelen
stonden niet op de lijst van verboden goederen en Henk beweert dat hij
slechts een keer een scheve schaats heeft gereden. Dat ging om de verkoop
van een breedbandoscilloscoop, een meetinstrument dat op de zwarte lijst
stond. Maar dergelijke verboden handel kwam wel meer voor, zo vond Henk."
De Noord-Hollander werd in 1985 tot een jaar cel veroordeeld wegens
verboden levering. Drie jaar later onderschepte de Economische Controledienst
vijf zendingen van S. bestemd voor Pakistan; het ging om zogeheten 'dual
use'-goederen waarvan niet kon worden vastgesteld of ze voor vreedzame
doeleinden zouden worden gebruikt.
Abdul Khan had eind 1975 de benen genomen naar zijn vaderland. Hij werd
14 november 1983 door de Amsterdamse rechtbank bij verstek tot vier
jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens spionage bij UCN in Almelo en
het Fysisch Dynamisch Onderzoekslaboratorium (FDO) in Amsterdam. Het
gerechtshof in de hoofdstad vernietigde het vonnis later wegens vormfouten.
De atoomspion werd vervolgens tot 'niet gewenst persoon' verklaard.
De toen al in weelde levende Khan had zich voorzien van de beste advocaten;
de kosten werden voldaan door de omstreden Bank of Credit and Commerce
International (BCCI), opgericht door de islamitische tycoon Agha Hassan
Abedi, ook wel de Raspoetin van het Midden Oosten genoemd. De bank ging
later ten onder in een sfeer van corruptie, zwart geld en terreur.
Eind jaren tachtig probeerde Khan met een vals paspoort Nederland binnen
te komen. Hij liep tegen de lamp en werd onmiddellijk op een vliegtuig
naar Pakistan gezet. Andere bezoeken zouden onopgemerkt zijn gebleven.
Frits Veerman onthulde in zijn boek 'Atoomspionage'in 1988 dat Khan
onder een pseudoniem logeerde in het Scheveningse Kurhaus-hotel om contacten
te leggen voor zijn atoomcomplot.
Veerman zegt deze week dat Khan gewiekst genoeg is om, als het in eigen
land fout gaat, de benen te nemen. De onoverzichtelijke grens met Afghanistan
is dichtbij en mensen die in de jaren zeventig met hem in Twente werkten,
denken dat Abdul brutaal genoeg is om, in het uiterste geval,in Almelo
op te duiken, waar zijn vrouw haar wortels heeft.
Veerman: "Ik moet er niet aan denken. Abdul is een monster, een
octopus. Zijn tentakels lijken afgehakt, maar hij is nog springlevend.
Hij heeft mijn loopbaan verwoest, ik hoop dat het nu afgelopen is met
deze atoommisdadiger."
|
