Nucleaire proliferatie schreeuwt om aanscherping Exportbeleid
Tweede Kamer

1 juli 2004

De verspreiding van nuleaire materialen en wapens en de kennis daar over vormt een ernstige bedreiging voor de mondiale veiligheid. GroenLinks eist daarom dat het Nedetrlandse exportbeleid flink wordt aangescherpt.

El Baradei, directeur van het atoomagentschap, luidt de alarmbel: 'Nucleaire proliferatie neemt toe…uiteindelijk en onvermijdelijk zullen terroristen toegang krijgen tot deze kennis of wapens zelf.' GroenLinks eist vandaag in de Kamer aanscherping van het Nederlandse exportbeleid. De Nederlandse betrokkenheid bij het nucleaire netwerk rond Abdul Khan (de vader van de Pakistaanse atoombom) onderstreept de urgentie hiervan.

Er zijn twee ernstige gebreken in het exportbeleid van dual use goederen. Ten eerste, is de lijst van vergunningsplichtige dual use goederen, die relevant zijn voor de productie van kernwapens, te kort. Hierbij moet ook bedacht worden dat 90% van de technologie die gebruikt wordt voor het ontwikkelen van een kerncentrale identiek is aan de technologie die nodig is voor het maken van een kernwapen. Ook schiet de controle tekort, nu het erop lijkt dat Henk S. oud studiegenoot van Abdul Kahn, tot 2000 dual use goederen aan Pakistan heeft geleverd, die via een netwerk mogelijk ook in Libië, Iran en Noord-Korea terecht zijn gekomen.

Ten tweede, is het ministerie van EZ, bij haar bevoegdheid om ad hoc een vergunningsplicht op te leggen veel te afhankelijk van informatie van derden. De zogenaamde catch all verordening, die kan worden opgelegd voor de export van 'vrije' dual use goederen, is sinds 1996 slechts in een twintigtal gevallen gebruikt.

Daarom wil GroenLinks de exportwetgeving én rapportage aanscherpen.

- Er wordt een nieuwe lijst van alle dual use goederen opgesteld die relevant zijn voor de productie van een kernwapen. De export van al deze goederen moet worden gemeld (Algemene meldingsplicht)

- Er komt een vergunningsplicht voor de export van alle dual use goederen die relevant zijn voor de productie van een kernwapen, aan landen die geen partij zijn van het Non Proliferatie Verdrag (zoals India, Pakistan en Israël)

- Er komt een verbeterde rapportage aan het parlement;

- In die rapportage wordt de eindbestemming zichtbaar en zit een duidelijk onderscheid tussen goederen met militaire dan wel civiele bestemming;

Door een meldingsplicht is EZ minder afhankelijk van derden om een catch all op te leggen. Met het instellen van een vergunningsplicht voor landen die weigeren zich aan te sluiten bij NPV wordt een instrument ontwikkeld om proliferatie van niet NPV verdragspartijen aan banden te leggen. Op dit moment is Pakistan (geen NPV verdragslid) het grootste gevaar voor nucleaire proliferatie gebleken.

De Tweede Kamer wordt nu nauwelijks over de export van duel use geïnformeerd. Een groot deel van de Nederlandse wapenexport blijft zodoende buiten de statistieken. Dat mag de Kamer niet langer accepteren.

Farah Karimi